Poznaj 7 najważniejszych zasad sporządzania rachunku zysków i strat! – Biuletyn Finanse Publiczne

W rachunku zysków i strat jest prezentowany efekt finansowy funkcjonowania Twojej jednostki w danym okresie sprawozdawczym.

Efekt ten wyznaczają:

• ujęte w sprawozdaniu przychody, które informują o wartości zrealizowanej w okresie sprawozdawczym sprzedaży i o innych źródłach przychodów,
• ujawnione kwoty dochodów zrealizowanych przez jednostki,
• informacje o kwotach udzielonych lub otrzymanych dotacji,
• ujawnione w rachunku zysków i strat informacje o kosztach poniesionych w związku z prowadzoną działalnością,
• ustalony na podstawie przychodów i kosztów wynik finansowy jednostki.

Pamiętaj, że rachunek zysków i strat:

1. Jest obligatoryjnym elementem składowym sprawozdania finansowego Twojej jednostki, w którym prezentujesz strukturę wyniku finansowego ustalanego na koncie 860 „Straty i zyski nadzwyczajne oraz wynik finansowy”.
2. Sporządzasz na dzień bilansowy, którym jest dzień kończący rok obrotowy, a więc w JSFP 31 grudnia.
3. Sporządzasz w wariancie porównawczym, w układzie zgodnym z wzorem zamieszczonym w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych.
4. Dane liczbowe w sprawozdaniu wykazujesz w dwóch kolumnach według stanu na koniec roku poprzedniego i koniec roku bieżącego.
5. Sprawozdanie Twojej Jednostki podpisuje kierownik jednostki/zarząd oraz główny księgowy/skarbnik.
6. W terminie do 31 marca roku następnego rachunek zysków i strat przekazujesz jednostce nadrzędnej.
7. Jednostka nadrzędna na podstawie sprawozdań jednostkowych jednostek podległych sporządza sprawozdanie łączne, w podziale na rachunek zysków i strat: jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych i przekazuje w terminie do 15 kwietnia do dysponenta części budżetowej lub w terminie do 30 kwietnia do RIO.

Pamiętaj, że w rachunku zysków i strat prezentujesz kwoty przychodów i kosztów ich uzyskania w układzie drabinkowym, z wyodrębnieniem:

• przychodów netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów oraz zrównanych z nimi: dotacji zaliczanych do przychodów, zmiany stanu produktów, kosztu wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki, pozostałych dochodów budżetowych,
• kosztów działalności operacyjnej (kosztów według rodzajów i wartości sprzedanych towarów i materiałów) oraz udzielonych dotacji, innych świadczeń finansowanych z budżetu, pozostałych obciążeń,
• pozostałych przychodów operacyjnych,
• pozostałych kosztów operacyjnych, w tym kosztów inwestycji finansowanych ze środków własnych zakładów budżetowych i dochodów własnych jednostek budżetowych i pozostałych kosztów operacyjnych,
• przychodów finansowych,
• kosztów finansowych,
• zysków i start nadzwyczajnych,
• obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego, w tym:
• z tytułu podatku dochodowego, gdy jednostka osiąga dochody opodatkowane podatkiem dochodowym,
• z tytułu nadwyżki środków obrotowych (zakładach budżetowych) oraz
• z tytułu wpłat z zysku zrealizowanego przez gospodarstwa pomocnicze.

Wskazane elementy składają się na wynik finansowy jednostki, którego wartość jest ustalana na dzień bilansowy na koncie 860 „Zyski i straty nadzwyczajne oraz wynik finansowy”.

Wynik finansowy nie jest kategorią jednolitą. Z tego względu w rachunku zysków i strat przedstawiasz następujące elementy wyniku finansowego, a mianowicie :

• wynik (zysk/strata) ze sprzedaży , który tworzą przychody i koszty działalności operacyjnej,
• wynik (zysk/strata) z działalności operacyjnej , który powstaje w wyniku skorygowania wyniku ze sprzedaży o pozostałe przychody i koszty operacyjne,
• wynik z działalności gospodarczej , jako wynik (zysk/strata) z działalności operacyjnej powiększony o przychody finansowe i pomniejszony o koszty finansowe,
• wynik (zysk/strata) finansowy brutto , ustalany jako wynik z działalności gospodarczej skorygowany o wynik zdarzeń nadzwyczajnych.
• wynik (zysk/strata) finansowy netto stanowiący różnicę między wynikiem brutto a obowiązkowymi potrąceniami wyniku finansowego.

Podstawa prawna:

• Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. nr 142, poz. 1020 ze zm.).

Marzena Rydzewska-Włodarczyk
Katedra Rachunkowości,
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie