Przedstawienie zakresu czynności i sposobów ich wykonywania przez głównych księgowych. Publikacja przydatna również dla dyrektorów finansowych i biegłych rewidentów.
Zbiór zadań: sprawdź swoją wiedzę dzięki praktycznym ćwiczeniom
Kursy zawodowe:
Szkolenia:
Książki:
ORZECZENIE
Głównej Komisji Orzekającej z dnia 7 maja 2007 r. DF/GKO-4900-104/125/06/3527
Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych w składzie:
Przewodniczący: Członek GKO Piotr Gryska
Członkowie: Przewodniczący GKO: Cezary Kosikowski (spr.)
Członek GKO: Franciszek Firmuga
Protokolant: Zbigniew Zieliński
rozpoznała na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r., przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych - Jacka Krawczyka, odwołanie wniesione przez Pana Michała O. - b. Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala w S., od orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w K. z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt: KO/7101/15/06, w zakresie uznającym Obwinionego Michała O. odpowiedzialnym:
Za przypisane czyny Komisja Orzekająca I instancji wymierzyła Obwinionemu Michałowi O. karę łączną upomnienia oraz obciążyła go kosztami postępowania w kwocie 197,72 zł.
Po rozpoznaniu odwołania, Główna Komisja Orzekająca, na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.),
orzeka:
UZASADNIENIE
Zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych wpłynęły do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w K. od Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. w dniach 28 października 2005 r., 9 listopada 2005 r. i 6 stycznia 2006 r.
Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych wnioskiem o ukaranie z dnia 27 lutego 2006 r. wniósł do Przewodniczącego Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO w K. o uznanie Pana Michała O., b. Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala w S. winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych i wymierzenia mu łącznej kary nagany.
W wyniku ustaleń podjętych na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. RKO zobo-wiązała Rzecznika do doprecyzowania wniosku o ukaranie w zakresie dotyczącym kwoty odsetek z tytułu niewykonania zobowiązań przez Wojewódzki Szpital w S. i wskazania okresu, w którym czyn ten obciąża każdego z obwinionych (oprócz Michała O. był nim także Krzysztof Ś., wcześniejszy dyrektor szpitala).
W konsekwencji powyższego Rzecznik zmodyfikował wniosek o ukaranie i nowy wniosek złożył w dniu 27 kwietnia 2006 r. zarzucając w nim Panu Michałowi O.:
Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych wnosił o wymierzenie Panu Michałowi O. łącznej kary nagany.
Kolejną rozprawę Regionalna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przeprowadziła w dniu 15 września 2006 r. i wydała orzeczenie w sprawie, na mocy którego uznała Obwinionego Michała O. odpowiedzialnym:
Za przypisane czyny wymierzono Panu Michałowi O. karę łączną upomnienia.
Ponadto Resortowa Komisja Orzekająca umorzyła postępowanie w stosunku do Pana Michała O. w zakresie czynu objętego zarzutem naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 16 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegającego na dopuszczeniu w S. w dniu 5 października 2003 r. do niewykonania zobowiązań jednostki sektora finansów publicznych, tj. Wojewódzkiego Szpitala w S., z tytułu odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę - w części dotyczącej zapłaty odsetek w wysokości 14.427,93 zł.
Z uzasadnienia orzeczenia Resortowej Komisji Orzekającej wynika, między innymi, że:
Od orzeczenia Resortowej Komisji Orzekającej Obwiniony wniósł w dniu 22 października 2006 r. odwołanie, zaskarżając wymienione orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania. W odwołaniu Obwiniony nie zakwestionował ustaleń stanu faktycznego dokonanego przez Resortową Komisję Orzekającą, ani też tego, iż zastosowała ona, na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, przepisy obowiązujące w czasie orzekania. Obwiniony zarzucił natomiast Komisji to, że mimo dostrzeżenia pobudek działania Obwinionego oraz skutku w postaci ograniczenia wysokości uiszczonych odsetek, nie skorzystała z art. 28 ust. 1 ustawy, wedle którego nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości jest znikomy.
Główna Komisja Orzekająca, mając na uwadze wynik postępowania dowodowego oraz odwołanie Obwinionego, a także stanowisko zajęte przez Zastępcę Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r., przyjęła co następuje.
GKO uznała, że mimo literalnego brzmienia odwołania należy przyjąć, że odnosi się ono tylko do tej części zaskarżonego orzeczenia, w której uznano odpowiedzialność Obwinionego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, nie obejmuje natomiast tej części orzeczenia, w której stanowi się o umorzeniu postępowania wobec Obwinionego. Obwiniony wnosił o uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania, a więc nie miał interesu prawnego w uchyleniu orzeczenia w części dotyczącej umorzenia postępowania.
Stosownie do art. 24 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym, że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy. Na tej podstawie, GKO postanowiła w niniejszej sprawie zastosować przepisy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Podstawy odpowiedzialności kierownika jednostki sektora finansów publicznych w czasie popełnienia przez Obwinionego zarzuconych mu czynów wynikały z art. 28a ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 ze zm.). W czasie orzekania analogiczna regulacja zawarta jest w art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104). Zgodnie z tymi przepisami, kierownik jednostki odpowiada za całość gospodarki finansowej, w tym za wypełnianie obowiązków w zakresie kontroli finansowej. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wynikała z art. 137 ustawy o finansach publicznych z dnia 26 listopada 1998 r., przy czym odnoszona była ona do wszystkich pracowników jednostek sektora finansów publicznych. Obecnie ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych odrębnie określa odpowiedzialność kierownika jednostki sektora finan-sów publicznych (art. 4 pkt 2) i pracowników takiej jednostki (art. 4 pkt 3), przy czym nowy sposób uregulowania podmiotowego zakresu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie wpływa na zakres odpowiedzialności Obwinionego w niniejszej sprawie. Obowiązująca aktualnie ustawa utrzymała również zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przyjmując, że za takie naruszenie odpowiada osoba, której można przypisać winę w chwili popełnienia czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a odpowiedzialność ponoszona jest zarówno za umyślne jak i nieumyślne działania i zaniechania. Umyślność i nieumyślność w nowej ustawie zdefiniowane zostały tak samo jak w - obowiązującym w chwili popełnienia czynu, na podstawie art. 142 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych - Kodeksie wykroczeń z dnia 20 maja 1971 r.
W odniesieniu do zarzutu, iż Obwiniony udzielił zamówienia publicznego bez zachowania przepisów o zamówieniach publicznych należy stwierdzić, że odpowiedzialność Obwinionego oparta o art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych nie jest dla niego względniejsza od odpowiedzialności opartej na art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ponieważ pierwszy z wymienionych przepisów jest tak ogólny, iż odnosi się do wszelkich naruszeń zasad, form lub trybu postępowania przy udzieleniu zamówień publicznych, natomiast przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 odnosi się stricte do naruszenia polegającego na udzieleniu zamówienia publicznego polegającego na wyborze jego wykonawcy bez zachowania trybu określonego w przepisach o zamówieniach publicznych. Nie można także przyjąć, że odpowiedzialność Obwinionego oparta na art. 12a w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych jest dla niego względniejsza niż odpowiedzialność oparta na art. 7 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, ponieważ nie ma żadnej różnicy między tymi przepisami.
Odnośnie zarzutu, iż Obwiniony dopuścił do niewykonania zobowiązań Szpitala z tytułu odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, skutkiem czego zapłacone zostały odsetki za zwłokę należy przyjąć, że odpowiedzialność oparta na art. 138 ust. 11 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych nie jest względniejsza od odpowiedzialności opartej na art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ponieważ w jednym i drugim wypadku chodzi o uszczuplenie środków publicznych, które nastąpiło na skutek zapłaty odsetek za zwłokę za niewykonanie zobowiązania jednostki sektora finansów publicznych na rzecz podmiotu nie zaliczanego do tego sektora (tj. osoby fizycznej). Ponadto, należy zwrócić uwagę na to, że odpowiedzialność Obwinionego oparta na art. 28 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych nie jest dla Obwinionego względniejsza od oparcia tej odpowiedzialności na art. 35 ust. 1 i 3 pkt 3 obowiązującej w dniu orzekania, tj. ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, gdyż przepisy te brzmią tak samo. Główna Komisja Orzekająca zwróciła natomiast uwagę na wadliwość orzeczenia pierwszej instancji w zakresie rozważań co do porównania uregulowania znamion czynów karalnych w ustawie o finansach publicznych (obowiązującej w czasie ich popełnienia) oraz ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (obowiązującej w czasie orzekania). O ile Komisja I instancji należycie rozważyła powyższą sprawę w odniesieniu do czynu związanego z niestosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych (str. 5. zaskarżonego orzeczenia), to w ogóle jej nie rozważała w zakresie czynu polegającego na niewykonywaniu zobowiązań ciążących na jednostce sektora finansów publicznych (str. 6. zaskarżonego orzeczenia). Wada orzeczenia w tym zakresie jest o tyle istotna, że art. 16 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych rozszerza zakres czynu karalnego także na zobowiązania wobec jednostek sektora finansów publicznych. Art. 137 ust. 1 pkt 11 ustawy o finansach publicznych dotyczył wyłącznie jednostek spoza sektora (zwłoka w regulowaniu zobowiązania musiała skutkować uszczupleniem środków publicznych, a więc "przesunięciu" tych środków poza sektor). Z ze-stawienia zobowiązań we wniosku o ukaranie (k. 390 - 398) wynika, że zobowiązania jednostki dotyczyły zarówno jednostek sektora, jak i spoza sektora. Za zastosowaniem przy rozstrzygnięciu sprawy regulacji obowiązujących w czasie orzekania skłoniła GKO możliwość umorzenia postępowania w zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych, którego szkodliwość dla finansów publicznych jest znikoma (art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). Poprzednio obowiązujące regulacje możliwość taką przyznawały wyłącznie rzecznikowi dyscypliny finansów publicznych.
O umorzenie postępowania właśnie ze względu na znikomą szkodliwość czynu wnosił w swym odwołaniu Obwiniony, na rozprawie przed GKO możliwość taką dopuszczał w swym wystąpieniu również Zastępca Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych. Główna Komisja Orzekająca uwzględniła w tym zakresie przedstawiane przez strony argumenty i umorzyła postępowanie na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1 uznając, że stopień szkodliwości czynu popełnionego przez Obwinionego jest dla finansów publicznych znikomy.
Za bezsporne natomiast GKO uznała ustalenie RKO co do tego, że Obwiniony w okresie od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 9 grudnia 2004 r., pełniąc funkcję Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala w S., był kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych i z tego tytułu ponosi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Zdaniem GKO, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy RKO słusznie uznała, że Obwinionemu można przypisać winę w czasie popełnienia czynu (art. 19 ust. 2 ustawy). Przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych Obwinionemu jest uzasadnione, ponieważ z racji zajmowania stanowiska kierownika jednostki sektora finansów publicznych był on obowiązany do przestrzegania przepisów o zamówieniach publicznych, ustawy o finansach publicznych oraz do przestrzegania przepisów prawa pracy, dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę. Winien był znać te przepisy, przestrzegać ich i zdawać sobie sprawę ze skutków ich naruszenia. Miał przy tym możliwość prawidłowego, zgodnego z tymi przepisami zachowania się.
W ocenie GKO Komisja I instancji prawidłowo ustaliła, a Obwiniony tego nie kwestionował, że w czasie pełnienia funkcji dyrektora Szpitala Obwiniony dopuścił się naruszenia dyscypliny finansów publicznych, popełniając czyny wymienione w orzeczeniu RKO, z wyjątkiem czynu polegającego na dopuszczeniu w 2003 i 2004 r. do niewykonania zobowiązań Szpitala wobec kontrahentów, skutkiem czego zostały zapłacone odsetki w łącznej wysokości 17.722, 04 zł, o czym była już mowa wyżej.
GKO uznała za prawidłowe stwierdzenie Komisji Orzekającej I instancji, że czyn określony w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych popełniony został w sposób nieumyślny, przyjmując, że Obwiniony nie miał świadomości sprzecznego z prawem zachowania się, choć świadomość tę powinien posiadać z uwagi na pełnioną funkcję i wymaganą w związku z nią wiedzę i kwalifikacje oraz winien zachowywać szczególną ostrożność podczas wykonywania swoich obowiązków. W rozpoznawanej sprawie Obwiniony nie miał zamiaru naruszenia dyscypliny finansów publicznych podpisując umowę, nie zachował jednak należytej ostrożności. Drugi z przypisanych czynów popełnił zaś w sposób umyślny - przewidując możliwość popełnienia czynu co najmniej godził się na negatywny skutek swojego działania, polegającego na zapłacie odsetek od odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Wnosząc apelację od rozstrzygnięcia sądu Obwiniony musiał bowiem przewidywać możliwość konieczności zapłaty odsetek w przypadku potwierdzenia zasadności wyroku sądu rejonowego.
GKO podzieliła stanowisko zajęte przez RKO przy dokonywaniu wymiaru kary Obwinionemu i przy zastosowaniu okoliczności łagodzących, a w szczególności tego, że Obwiniony nie był dotychczas karany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz przyczynił się do ograniczenia skutków niewykonywania zobowiązań przez Szpital. Na tej podstawie wymierzyła Obwinionemu łączną karę upomnienia, chociaż tylko jeden z czynów Obwinionego został popełniony nieumyślnie, a drugi Obwiniony popełnił umyślnie. W świetle art. 35 obowiązującej ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych karę upomnienia wymierza się w przypadku nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych lub w przypadku gdy stopień szkodliwości naruszenia nie jest dla finansów publicznych znaczny. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, ponieważ jeden z czynów był popełniony nieumyślnie, natomiast stopień szkodliwości drugiego nie był znaczny (1007,20 zł.). Należy przypomnieć, że Rzecznik wnosił o orzeczenie wobec Obwinionego łącznej kary nagany.
GKO uważa, że odwołanie Obwinionego nie zasługuje na uwzględnienie w całości. W niniejszej sprawie, obejmującej trzy zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych, przepis art. 28 ust. 1 można zastosować tylko do jednego z zarzutów, co GKO uczyniła, umarzając w tej części postępowanie wobec Obwinionego. W odniesieniu do drugiego z przypisanych Obwinionemu czynów GKO nie dopatrzyła się znikomej szkodliwości. Uznała natomiast, że niewykonanie zobowiązań Szpitala i zapłata odsetek za zwłokę w wysokości 1007,20 zł jest czynem o nieznacznym stopniu szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych i zostało to uwzględnione poprzez zastosowanie art. 35 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Oceny znikomego stopnia szkodliwości dla finansów publicznych nie można także odnosić do zachowań polegających na niestosowaniu przepisów o zamówieniach publicznych, ponieważ w przeciwnym razie należałoby uznać, że każde niestosowanie tych przepisów jest dopuszczalne i nie ma większego sensu ich stosowanie. Tymczasem w ustanowieniu reżimu prawnego udzielania zamówień publicznych tkwi ochrona finansów publicznych.
W związku z art. 167 ust. 1 ustawy należało orzec o obowiązku zwrotu kosztów postępowania przez Obwinionego.
W ustalonym przez GKO stanie faktycznym i prawnym orzeczono jak w sentencji.
Kompendium terminów z zakresu rachunkowości po polsku i angielsku
Doskonała pomoc dla wszystkich studentów i pracowników rachunkowości pragnących rozwijać swoje kompetencje w dwóch językach
Cena detaliczna: 179,00 zł cena promocyjna 161,00 zł
Polska Akademia Rachunkowości S.A.
Pełna lista szkoleń otwartych.
Pełna lista kursów zawodowych.