Orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej z dnia 15 maja 2008 r. DF/GKO/4900/13/10/08/568 – Biuletyn Finanse Publiczne

Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o  Naruszenie Dyscypliny Finansów Pu­blicznych w składzie:

Przewodniczący: Z-ca Przewodniczącego GKO: Paweł Kryczko
Członkowie: Członek GKO: Elżbieta Gnatowska (spr.)
Członek GKO: Wiesława Miemiec
Protokolant: Anna Jedlińska

rozpoznała na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. – przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych – Pawła Laudańskiego – odwołanie wniesione przez Albina B. – Burmistrza Gminy Ż., od orzeczenia Regionalnej Ko­misji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt: KO.0022-145-1-23/07.

Komisja Orzekająca I instancji uznała Obwinionego Albina B. winnym nieumyśl­nego naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez:

1. (cyt.) „udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie prac odwodnieniowych firmie Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „WOD-KAN.” Sp. z o.o. z siedzibą w K. na kwotę 289.050,00 zł brutto w związku z realizacją umowy z dnia 2 listopada 2004 r. nr 359/36/UG/04 na budowę kanalizacji sanitarnej w C. – etap 1.B wyko­nawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówie­niach publicznych, czym naruszono art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo zamó­wień publicznych,
   to jest za odpowiedzialnego popełnienia czynu określonego w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpowiedzialności za  naruszenie dyscypliny finansów publicznych;”
2. (cyt.) „niedochodzenie w 2004 r. należności Gminy z tytułu jednorazowych opłat od nieruchomości zbytych przez ich właścicieli, których wartość wzrosła w związ­ku z uchwaleniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w łącz­nej kwocie 121.194,00 zł, czym naruszono art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym,
   to jest za odpowiedzialnego popełnienia czynu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 usta­wy o odpowiedzialności za  naruszenie dyscypliny finansów publicznych.”
   Za powyższe czyny Komisja Orzekająca I  instancji wymierzyła Obwinionemu Albinowi B. karę upomnienia oraz obciążyła go  obowiązkiem zwrotu kosztów postę­powania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości po  205,99 zł.

Główna Komisja Orzekająca – biorąc pod uwagę zebrane w sprawie materiały – na podstawie:
l art. 42 ust. 2  ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za narusze­nie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114, Nr 249, poz. 2104 oraz z 2006 r. Nr 79, poz. 551) – zwanej dalej ustawą,
l art. 147 ust.1 pkt 3 ustawy,

orzeka:

Uchyla zaskarżone orzeczenie zarówno w  wersji zaskarżonej jak i w wersji dorę­czonej pełnomocnikowi Obwinionemu w dniu 31 grudnia 2007 r. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Komisji Orzekającej I instancji.

Pouczenie:

Od niniejszego orzeczenia odwołanie nie przysługuje.

UZASADNIENIE

Główna Komisja Orzekająca rozpoznała na  rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. – przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych – Pawła Laudańskiego – odwołanie wniesione przez Albina B. – Burmistrza Gminy Ż., od orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscy­pliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej z dnia 21 listopa­da 2007 r. Zaskarżonym orzeczeniem uznano Albina B. za winnego:

1. nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych w Urzędzie Miasta i Gminy Ż., poprzez udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie prac od­wodnieniowych firmie Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „WOD-KAN.” Sp. z o.o. z siedzibą w K., na kwotę 289.050,00 zł brutto, w związku z realizacją umowy z dnia 2 listopada 2004 r. nr 359/36/UG/04, na budowę kanalizacji sanitarnej w C. – etap 1B. wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym, w prze­pisach o zamówieniach publicznych, czym naruszono art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, tj. za odpowiedzialnego popełnienia czynu okre­ślonego w art. 17  ust. 1 pkt 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych;
2. nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych w Urzędzie Miasta i Gminy Żukowo, poprzez nie dochodzenie w 2004 r., należności gminy z tytułu jednorazowych opłat od nieruchomości zbytych przez ich właścicieli, których war­tość wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w łącznej kwocie 121.194 zł, czym naruszono art. 36 ust. ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

to jest za odpowiedzialnego popełnienia czynu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpowiedzialności za  naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Za przypisany czyn Komisja Orzekająca I  instancji wymierzyła Obwinionemu Albinowi B. karę upomnienia oraz obciążyła go  obowiązkiem zwrotu kosztów postę­powania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 205,99 zł.
Tej treści rozstrzygniecie podpisane zostało przez skład orzekający oraz ogłoszone w dniu 21 listopada 2007 r.
Jednocześnie, w sprawie funkcjonuje drugie orzeczenie, z tego samego dnia i w tej samej sprawie, doręczone Obwinionemu wraz z uzasadnieniem w dniu 31 grudnia 2007 r. w myśl tego orzeczenia Albina B. uznano za winnego:

1) umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych w Urzędzie Miasta i Gminy Ż., poprzez udzielenie w dniu 2  listopada 2004 r., w trybie przetargu ogra­niczonego Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu „WOD-KAN” Sp. z o.o. w K., zamówienia publicznego na budowę kanalizacji sanitarnej w C. – etap 1B z naru­szeniem art. 7 ust. 1 ustawy z  dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicz­nych, poprzez przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publiczne­go w sposób nie zapewniający uczciwej konkurencji, w wyniku nieuwzględnienia w cenie stanowiącej jedyne kryterium wyboru oferty kosztu pracy agregatu próż­niowego, co miało wpływ na  wynik postępowania o zamówienie publiczne,
to jest (cyt. za orzeczeniem) „za odpowiedzialnego popełnienia czynu określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów pu­blicznych”
2) nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych w Urzędzie Miasta i Gminy Ż., poprzez nie dochodzenie w  2004 r., należności gminy z tytułu jedno­razowych opłat od nieruchomości zbytych przez ich właścicieli, których wartość wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowych planów zagospodarowania prze­strzennego w łącznej kwocie 223.650 zł, co narusza art. 36 ust. ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
to jest za odpowiedzialnego popełnienia czynu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 usta­wy o odpowiedzialności za  naruszenie dyscypliny finansów publicznych.”
Za przypisany czyn Komisja Orzekająca I  instancji wymierzyła Obwinionemu Al­binowi B. karę nagany oraz obciążyła go  obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 205,99 zł.

Główna Komisja Orzekająca, rozpatrywała sprawę na skutek dwóch odwołań wniesionych przez Obwinionego (odwołania z dnia 14 stycznia 2008 r. oraz z dnia 31 stycznia 2008 r. ) reprezentowanego przez obrońcę, radcę prawnego Andrzeja B. Odwołania, wniesione zostały do każdego z  doręczonych Obwinionemu orzeczeń. Orzeczeniom tym zarzucono (sumarycznie):

1. sprzeczność orzeczenia doręczonego Obwinionemu w dniu 31 grudnia 2007 r., z treścią orzeczenia ogłoszonego w dniu 21 listopada 2007 r.,
2. błędną kwalifikację prawną czynu z  pkt 1 orzeczenia (doręczonego Obwinionemu w dniu 31 grudnia 2007 r.), odwołującą się do art. 11 ust. 1 ustawy o odpowiedzial­ności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
3. naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez doręczenie Obwinionemu odpisu orzeczenia z uza­sadnieniem w terminie przekraczającym 21 dni od jego ogłoszenia,
4. naruszenie art. 45 ust. 2 ustawy o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez doręczenie Obwinionemu w różnych terminach dwóch odpisów orzeczenia wraz z  uzasadnieniem,
5. naruszenie art. 137 ust. 2 ustawy o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób sprzeczny z dyspozycją tego przepisu,
6. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1  ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypli­ny finansów publicznych, poprzez przyjęcie, że Obwiniony ponosi odpowiedzial­ność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w sposób, o którym mowa w tym przepisie,
7. naruszenie art. 19 ust. 2 w zw. z  art. 21 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez przyjęcie, że Obwiniony ponosi odpo­wiedzialność za  naruszenie dyscypliny finansów publicznych w sposób, o którym mowa w tych przepisach,
8. naruszenie art. 135 ust 2 ustawy o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez nie podanie sposobu i czasu, w którym doszło do popełnienia czynu przypisanego Obwinionemu w pkt 2 orzeczenia Komisji Orze­kającej I instancji,
9. naruszenie przepisu art. 89 ust. 1  ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dys­cypliny finansów publicznych, poprzez nie zebranie materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia tego materiału.

W uzasadnieniu drugiego odwołania, m.in. opisane zostały okoliczności, w jakich doszło do doręczenia Obwinionemu dwóch różnych odpisów orzeczenia z uzasad­nieniem. Orzeczenia te, pozostają ze sobą w  ewidentnej sprzeczności, zarówno w zakresie opisu czynów – ich kwalifikacji, jak i wymierzonej kary. Jak wynika z odwołań Obwinionego oraz zgromadzonych akt sprawy, pierwszy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony Obwinionemu w dniu 31 grudnia 2007 r. (na odpisie w aktach sprawy widnieje data wysłania 24.12.2007 r.) i orzeczenie to zo­stało przez niego zaskarżone do GKO, odwołaniem z dnia 14 stycznia 2008 r. Drugi odpis orzeczenia z uzasadnieniem został doręczony Obwinionemu w dniu 21 stycznia 2008 r. i orzeczenie to zostało przez niego zaskarżone do GKO, odwołaniem z dnia 31 stycznia 2008 r.
Obwiniony wniósł, o uchylenie orzeczeń Komisji Orzekającej I instancji oraz roz­strzygnięcie sprawy przez GKO, poprzez uniewinnienie go od obu zarzucanych czy­nów. Na rozprawie przed GKO, Obwiniony i jego obrońca podtrzymali podniesione w odwołaniach zarzuty oraz wniosek o  wydanie orzeczenia uniewinniającego.
Zastępca Rzecznika dyscypliny finansów publicznych, wniósł o uchylenie wyda­nych w I instancji orzeczeń.

Główna Komisja Orzekająca zważyła, co  następuje.

Art.135 ustawy określa niezbędną treść orzeczenia w sprawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej przy RIO – zawierające wszystkie niezbędne elementy orzeczenia określone w art.135 ustawy – zostało doręczone obwinionemu w dniu 31 grudnia 2007 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego tego orzeczenia było możliwe tylko po przeprowadzeniu stosownego postępowania. Podkreślić należy, że przewodniczący komisji orzekającej I instancji, a także sama komisja I instancji – w świetle ustawy – nie mają podstaw prawnych do  wycofywania z obrotu prawnego prawidłowo do­ręczonych orzeczeń i to bez względu na wady prawne tych orzeczeń.. Obwiniony nie ma obowiązku uczestniczenia w  rozprawie, a także wysłuchiwania ustnego ogłosze­nia orzeczenia. Nie sposób więc zaakceptować tezę, że po doręczeniu obwinionemu pisemnego orzeczenia możliwe jest doręczenie mu w tej samej sprawie kolejnego orzeczenia, z  informacją, że to drugie orzeczenie jest właściwe (prawidłowe), zaś pierwsze w  istocie nie istnieje.
Należy podkreślić, że doręczone obwinionemu pierwsze orzeczenie ukształtowało jego prawa i obowiązki. W tej sytuacji doręczenie obwinionemu drugiego orzeczenia prowadzi do ukształtowania jego praw i obowiązków – w takim samym stanie fak­tycznym – w sposób odmienny w  stosunku do pierwszego orzeczenia. Nie można wykonać obu orzeczeń. Dokonane ustalenia prowadzą do jednoznacznej konkluzji, że w tej samej sprawie komisja orzekająca może doręczyć obwinionemu tylko jedno orzeczenie.
Powyższe rozważania doprowadziły GKO do  konkluzji, iż sporządzenie i doręcze­nie Obwinionemu dwóch orzeczeń o odmiennej treści, pozostających ze sobą wzajem­nie w ewidentnej sprzeczności, zarówno w  zakresie opisu czynów, ich kwalifikacji, jak i wymierzonej kary, a także sprzecznych (w przypadku orzeczenia wysłanego Ob­winionemu w dniu 24 grudnia 2007 r.) z orzeczeniem ogłoszonym w dniu 21 listopa­da 2007 r. – stanowi rażące naruszenie prawa. Orzeczenia takie nie mogą pozostawać w obiegu prawnym i  dlatego musiały zostać uchylone.
Główna Komisja Orzekająca, nie mogła w  omawianym stanie rzeczy rozpa­trzyć sprawy merytorycznie. Pierwsze z  doręczonych orzeczeń pozostaje bowiem w sprzeczności z orzeczeniem ogłoszonym w  dniu 21 listopada 2007 r.
Natomiast drugie, doręczone orzeczenie, dotyczy sprawy rozstrzygniętej już pierwszym orzeczeniem. Wyeliminowanie z  obrotu prawnego obu doręczonych Ob­winionemu orzeczeń umożliwia Komisji Orzekającej I instancji ponowne rozpatrze­nie sprawy i doręczenie
Obwinionemu tylko jednego orzeczenia, odpowiadającego sentencji orzeczenia wydanego po przeprowadzeniu rozprawy. W  trakcie tej rozprawy Komisja powinna w pełni ustosunkować się do argumentów podniesionych przez Obwinionego w zło­żonych odwołaniach.
W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji.